Eerste echo: wat kun je verwachten en wat kun je zien?
Je hebt een positieve zwangerschapstest gehad en ineens staat er een datum in je agenda waar je waarschijnlijk veel vaker aan denkt dan je vooraf had verwacht: de eerste echo.
Voor de één voelt die afspraak vooral bijzonder. Voor de ander juist ontzettend spannend. En waarschijnlijk zit er een grote groep ergens daartussenin.
Want tot die eerste echo moet je het vooral doen met een positieve test, zwangerschapsklachten en het idee dat er iets in je buik gebeurt. Je kunt het nog niet voelen en je weet nog niet wat er op het scherm te zien zal zijn.
Wanneer krijg je eigenlijk je eerste echo? Wat kunnen ze zien? Is een vroege echo altijd inwendig? En moet je met een volle blaas komen?
Hier lees je wat je ongeveer kunt verwachten.
Wanneer krijg je de eerste echo?
Dat hangt af van je situatie en van de verloskundigenpraktijk waar je onder controle bent.
De eerste standaardecho in Nederland is meestal de termijnecho rond 10 weken zwangerschap. Tijdens deze echo wordt je baby opgemeten om zo nauwkeurig mogelijk te bepalen hoe lang je zwanger bent en wat je uitgerekende datum is.
Sommige zwangeren krijgen daarvoor al een vroege echo, ook wel vitaliteitsecho genoemd. Deze kan tussen ongeveer 5 en 8 weken zwangerschap worden gemaakt.
Zo’n vroege echo kan bijvoorbeeld worden aangeboden als:
- je bloedverlies of buikpijn hebt
- het niet duidelijk is hoelang je zwanger bent
- er een vermoeden is van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap
- je eerder een miskraam hebt meegemaakt
- er om een andere medische reden behoefte is aan een vroege controle
Er zijn ook verloskundigenpraktijken die standaard eerder in de zwangerschap een echo aanbieden. Dat beleid verschilt dus per praktijk.
Heb je na je positieve test nog geen informatie gekregen? Vraag dan gerust aan je eigen verloskundige wanneer bij hen de eerste echo wordt gepland.
Wat is het verschil tussen een vroege echo en een termijnecho?
De termen worden nogal eens door elkaar gebruikt, maar het zijn niet helemaal dezelfde onderzoeken.
Vroege echo of vitaliteitsecho
Een vroege echo vindt in de eerste weken van de zwangerschap plaats.
De echoscopist kan onder andere kijken:
- of de zwangerschap in de baarmoeder zit
- of er een embryo zichtbaar is
- of er hartactie zichtbaar is
- of het om één of meerdere embryo’s gaat
- hoe de zwangerschap zich op dat moment ontwikkelt
Omdat alles nog ontzettend klein is, kan een vroege echo soms inwendig worden gemaakt.
Termijnecho
De termijnecho vindt meestal rond 10 weken zwangerschap plaats.
Tijdens deze echo wordt de baby opgemeten. Met die meting wordt berekend hoelang je precies zwanger bent en wordt je uitgerekende datum vastgesteld.
De echoscopist kijkt ook of er hartactie is en of het om één baby of een meerling gaat.
Je uitgerekende datum die uit deze echo komt, wordt vervolgens gebruikt als uitgangspunt voor de rest van je zwangerschap.
Wat kun je zien tijdens je eerste echo?
Wat je ziet, hangt vooral af van hoelang je zwanger bent.
Bij een heel vroege zwangerschap ziet het beeld er compleet anders uit dan wanneer je richting tien of elf weken gaat.
In de eerste weken kan er bijvoorbeeld een vruchtzakje en een klein embryo zichtbaar zijn. Als je verder zwanger bent, wordt de vorm steeds duidelijker en kun je soms al veel meer herkennen dan je had verwacht.
Rond de termijnecho zie je meestal al duidelijk een klein lijfje met een hoofdje en ledematen.
Maar verwacht vooral niet dat jij zelf meteen alles op het scherm herkent.
Waar een echoscopist direct een baby, dooierzak of ander onderdeel ziet, kun jij in eerste instantie vooral naar allerlei grijze en zwarte vlekken kijken.
Daarom legt de echoscopist tijdens de afspraak meestal uit waar je naar kijkt.
Kun je het hartje zien bij de eerste echo?
Dat hangt af van het moment waarop de echo wordt gemaakt.
Vanaf ongeveer zes weken zwangerschap kan hartactie zichtbaar zijn op een echo, maar bij een heel vroege zwangerschap kan het lastig zijn om precies te bepalen hoelang je zwanger bent.
Bij de termijnecho wordt onder andere gekeken of er een kloppend hartje zichtbaar is.
Bij een vroege echo kan het voorkomen dat er nog niet voldoende te zien is, bijvoorbeeld omdat je minder ver zwanger blijkt te zijn dan gedacht. De zorgverlener bespreekt dan wat dat betekent en of er bijvoorbeeld op een later moment opnieuw een echo nodig is.
Probeer daarom zelf niet te veel conclusies te trekken uit wat je op het scherm denkt te zien. De echoscopist is degene die de beelden beoordeelt.
Wordt de eerste echo via je buik of inwendig gemaakt?
Beide zijn mogelijk.
Bij een uitwendige echo lig je op een onderzoeksbank. Je maakt je onderbuik vrij, krijgt wat gel op je buik en de echoscopist beweegt de echokop over je buik.
Heel vroeg in de zwangerschap is het embryo nog klein en zit de baarmoeder diep in het bekken. Daardoor lukt het niet altijd om via de buik voldoende te zien.
In dat geval kan een inwendige echo worden voorgesteld.
Bij een inwendige echo wordt een dunne echoprobe voorzichtig via de vagina ingebracht. Daarmee kan de echoscopist dichter bij de baarmoeder komen en vaak een duidelijker beeld krijgen.
Een inwendige echo hoort in principe geen pijn te doen, al kun je het natuurlijk wel ongemakkelijk vinden.
Vind je een inwendige echo spannend of heb je daar vragen over? Geef dat dan vooraf aan. De zorgverlener kan uitleggen waarom die echo wordt voorgesteld en wat er gebeurt.
Is een inwendige echo veilig tijdens de zwangerschap?
Ja.
Een inwendige echo wordt juist veel gebruikt in het begin van de zwangerschap omdat daarmee een zwangerschap die nog heel klein is beter zichtbaar kan worden.
Volgens Thuisarts veroorzaakt een vaginale echo geen miskraam.
Dat kan prettig zijn om te weten als je het idee van een inwendige echo spannend vindt.
Moet je met een volle blaas naar de eerste echo?
Dat verschilt per soort echo en per praktijk.
Bij een uitwendige echo in het begin van de zwangerschap kan een volle blaas helpen om de baarmoeder beter in beeld te krijgen.
Voor een inwendige echo is juist vaak een lege blaas prettiger of nodig.
Volg daarom altijd de instructies die je van jouw verloskundigenpraktijk, echocentrum of ziekenhuis krijgt.
Heb je geen instructies ontvangen en twijfel je? Bel dan even voordat je vertrekt. Dat is makkelijker dan onderweg een liter water naar binnen werken terwijl dat achteraf helemaal niet nodig bleek.
Is de eerste echo hetzelfde als de eerste afspraak bij de verloskundige?
Niet altijd.
Meestal heb je ergens tussen ongeveer 7 en 10 weken je eerste afspraak bij de verloskundige. Tijdens zo’n intake wordt vaak veel meer besproken dan alleen de echo.
Denk bijvoorbeeld aan:
- je gezondheid
- eerdere zwangerschappen
- ziektes in de familie
- medicijngebruik
- je leefstijl
- de verdere controles tijdens je zwangerschap
- prenatale screening zoals de NIPT en de 13-wekenecho
Sommige praktijken combineren de intake met een eerste echo. Bij andere praktijken zijn het aparte afspraken.
Kijk daarom goed naar je afspraakbevestiging.
Wat neem je mee naar de eerste echo?
Je hebt meestal niet veel nodig.
Controleer vooral de informatie van je eigen praktijk. Afhankelijk van waar je de echo krijgt, kan het handig of nodig zijn om mee te nemen:
- je legitimatiebewijs
- je zorgverzekeringsgegevens
- eventueel een actueel medicatieoverzicht
- een lijstje met vragen
- informatie die je van je verloskundige hebt gekregen
En natuurlijk je partner of iemand anders als je die er graag bij wilt hebben en de praktijk dat toestaat.
Vraag vooraf wel even hoeveel mensen er mee mogen. Ook voor het meenemen van kinderen kunnen verschillende regels gelden.
Mag je foto’s of filmpjes maken tijdens de echo?
Dat verschilt per praktijk en echocentrum.
Sommige echoscopisten vinden het prima wanneer je aan het einde even een foto of filmpje maakt. Andere locaties hebben hier andere afspraken over.
Vaak krijg je na de echo één of meerdere echofoto’s mee of digitaal toegestuurd.
Wil je graag filmen? Vraag het dan gewoon even voordat de echo begint.
Waarom is die eerste echo soms zó spannend?
Omdat er voor je gevoel ontzettend veel van dat ene moment af kan hangen.
Tot die tijd weet je dat je zwanger bent omdat een test positief was. Misschien ben je misselijk, moe of heb je pijnlijke borsten. Maar je hebt je baby nog niet gezien.
Dan komt ineens dat moment waarop iemand met een echoapparaat gaat kijken.
Is er iets te zien?
Klopt het hartje?
Zit de zwangerschap op de goede plek?
Ben ik inderdaad zo ver zwanger als ik denk?
Dat kan behoorlijk spannend zijn.
En als je eerder een miskraam hebt meegemaakt, kan zo’n echo nog een heel andere lading krijgen. Een positieve zwangerschapstest betekent dan misschien niet automatisch negen maanden onbevangen vooruitkijken. Je kunt blij zijn en tegelijkertijd bang zijn voor wat er op het scherm te zien zal zijn.
Die gevoelens hoeven elkaar niet uit te sluiten.
Wat als je niet meteen emotioneel wordt?
Ook dat is normaal.
Op social media zie je vooral filmpjes waarin mensen huilend naar een scherm kijken zodra ze hun baby zien.
Maar misschien voel jij vooral opluchting.
Of moet je eerst even verwerken wat je ziet.
Misschien vind je het beeld prachtig, maar voelt het tegelijkertijd nog steeds totaal onwerkelijk.
En misschien ben je vooral bezig met luisteren naar wat de echoscopist zegt.
Er bestaat geen juiste reactie op een eerste echo.
Je hoeft niet te huilen om blij te zijn en je hoeft niet vanaf dat moment ineens volledig te beseffen dat je een baby krijgt.
Wat als de echo anders loopt dan gehoopt?
Een eerste echo geeft vaak geruststelling, maar helaas niet altijd.
Soms is er nog te weinig te zien omdat de zwangerschap vroeger blijkt te zijn dan gedacht. Soms is een vervolgonderzoek nodig. En soms wordt tijdens een echo duidelijk dat een zwangerschap zich niet goed ontwikkelt.
De echoscopist of verloskundige bespreekt met je wat er te zien is en welke vervolgstappen nodig zijn.
Probeer bij onzekerheid vooral niet zelf urenlang echobeelden met Google-afbeeldingen te vergelijken. Vraag je zorgverlener wat de bevindingen in jouw situatie betekenen.
Wat gebeurt er na de eerste echo?
Na de eerste afspraken ontstaat langzaam meer duidelijkheid over de planning van je zwangerschap.
Na de termijnecho staat je uitgerekende datum vast en bespreekt je verloskundige onder andere welke onderzoeken je kunt laten doen.
In Nederland krijg je tijdens je zwangerschap onder andere de termijnecho aangeboden. Daarnaast kun je kiezen voor prenatale screening, zoals de NIPT, de 13-wekenecho en later de 20-wekenecho.
Je verloskundige bespreekt wat deze onderzoeken inhouden en je beslist zelf of je daarvan gebruik wilt maken.
Een goede echo kan fijn zijn, maar spanning kan daarna terugkomen
Misschien verwacht je dat je na een goede eerste echo vanaf dat moment volledig gerustgesteld bent.
Dat hoeft niet zo te zijn.
Zeker in het eerste trimester kan geruststelling soms maar tijdelijk voelen. De eerste echo was goed en toch merk je een paar dagen later alweer dat je uitkijkt naar de volgende controle.
Vooral na eerdere onzekerheid of zwangerschapsverlies kan het lastig zijn om ineens volledig op je lichaam te vertrouwen.
Ook dat mag er zijn.
Probeer het te bespreken met je verloskundige als je merkt dat angst of onzekerheid veel ruimte inneemt. Je hoeft niet te wachten tot het ‘erg genoeg’ voelt voordat je daar iets over mag zeggen.
Veelgestelde vragen over de eerste echo
Wanneer krijg je je eerste echo?
De eerste standaardecho is meestal de termijnecho rond 10 weken zwangerschap.
Sommige zwangeren krijgen eerder een vitaliteitsecho, bijvoorbeeld tussen ongeveer 5 en 8 weken. Dit kan vanwege een medische reden zijn of afhankelijk zijn van het beleid van je verloskundigenpraktijk.
Wat zie je bij een echo van 7 of 8 weken?
Bij een vroege echo kan onder andere worden gekeken of de zwangerschap in de baarmoeder zit, of er een embryo zichtbaar is en of er hartactie is.
Hoeveel je precies kunt zien hangt af van de zwangerschapsduur.
Is de eerste echo inwendig?
Niet altijd.
Een echo kan via de buik worden gemaakt. Als de zwangerschap nog heel pril is en via de buik onvoldoende te zien is, kan een inwendige echo worden voorgesteld.
Doet een inwendige echo pijn?
Een inwendige echo hoort meestal geen pijn te doen, maar kan wel ongemakkelijk aanvoelen.
Geef het altijd aan als je pijn hebt of het onderzoek spannend vindt.
Moet je een volle blaas hebben bij de eerste echo?
Dat hangt af van het soort echo. Bij een uitwendige echo vroeg in de zwangerschap kan een volle blaas nodig zijn. Bij een inwendige echo is juist vaak een lege blaas gewenst.
Volg daarom de instructies van je eigen praktijk.
Kun je bij de eerste echo al zien of het een jongen of meisje is?
Nee, daar is het bij een vroege echo of termijnecho nog te vroeg voor.
Mag je partner mee naar de eerste echo?
Bij veel praktijken kan dat, maar regels over partners, kinderen en andere familieleden kunnen verschillen. Controleer daarom vooraf wat bij jouw praktijk of echocentrum is toegestaan.
Net zwanger en nog meer aan het regelen?
Die eerste weken kunnen behoorlijk veel nieuwe vragen opleveren.
In Ik ben zwanger, wat moet ik regelen? vind je een overzicht van de belangrijkste dingen die aan het begin van je zwangerschap op je afkomen.
Twijfel je ondertussen wanneer je het nieuws wilt delen? Lees dan ook Wanneer vertel je dat je zwanger bent? Daar bespreken we waarom sommige ouders vroeg vertellen en anderen liever nog even wachten.
Heb je al een kind en denk je na over hoe je de komst van een baby vertelt? Dan vind je ook ideeën in Hoe vertel je je kind dat het grote broer of grote zus wordt?